CHP NEDİR?  DEMOKRASİ NEDİR?

Hem Demokrasiye, Hem CHP’ye Neden Sahip Çıkılmalıdır?

Önce demokrasi nedir, cumhuriyet nedir, sonra CHP nedir, biz bunlardan ne anlıyoruz? Yazıyı okumayın, bunlar üzerine düşünün, demokrasi neden iyidir, otokrasi neden kötüdür? Demokrasilerde iktidar nasıl değişir, krallık ve padişahlık olan monarşide nasıl değişir? Sorularımızı sorduk, cevaplarını bulduk mu? Cumhuriyet nedir, ne değildir, bunu da sorduk cevabını bulduk diyelim,  yok yetinmeyelim yapay zekaya cumhuriyet den önce yaygın olan monarşi(Krallık, Padişahlık) nasıl bir rejimdi, cumhuriyet, monarşi demokrasi farkı nedir? Sorduk cevaplarını bulduk, sonra monarşiden, padişahlıktan demokrasiye geçişi hangi parti kadroları sağlamış?  CHP, o zaman CHP Nedir, CHP’li olanlar neyi kabul etmiş olurlar? Önce kısa bir CHP tarih bilgisi edinmemiz gerekir…

*Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) kökleri, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemindeki İttihat ve Terakki hareketine dayanır.

*Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde Kuvayı Milliye ruhuyla Kurtuluş Savaşı’nı yürüten kadrolar, 9 Eylül 1923’te Halk Fırkası’nı kurmuştur.

*CHP’nin Siyasal Gelişmesi, devletin kuruluşu ve demokrasiye geçiş aşamaları kısacası şu şekilde olmuştur…

1. İttihat ve Terakki Dönemi (1908-1918, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçişte devlet yönetimi bağlamında bazı süreklilikler ve kurumsal kırılmalar yaşanmış..

2. Kuruluş ve Kurtuluş Aşamaları (1919-1923) Müdafaa-i Hukuk: Milli Mücadele, yurdun çeşitli bölgelerinde kurulan yerel direniş cemiyetlerinin 1919’daki Sivas Kongresi'nde Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti çatısı altında birleşmesiyle organize bir direnişe dönüşmüştür. Meclis ve Düzenli Ordu: Kuvayı Milliye hareketi düzenli orduya dönüştürülürken her aşamada hep CHP’yi kuran kadrolar varmış..

 3. Ankara merkezli siyasi yapı Türkiye Büyük Millet Meclisi Kurtuluş Savaşı’nı yönetmiş, Halk Fırkası’nın Doğuşu: Savaşın kazanılması ve Cumhuriyet’in ilanına giden süreçte, 9 Eylül 1923’te bizzat Atatürk’ün öncülüğün de Halk Fırkası kurulmuş, işte bu halk fıkrası, bugünün CHP’sidir…

4. (1923-1945 arası)Cumhuriyetin İlanı: Fırka, 1924 yılında Cumhuriyet Halk Fırkası (CHF) adını aldı. Saltanatın//monarşinin kaldırılarak, Cumhuriyetin ilanı gibi devrimler hayata geçirildi.   Altı Ok: 1931 Kongresi'nde Cumhuriyetçilik, Halkçılık, Milliyetçilik, Laiklik, Devletçilik ve İnkılapçılık ilkeleri kabul edilmiş. Bu ilkeler daha sonra partinin amblemi olan Altı Ok'u oluşturdu.

4. Çok Partili Sisteme ve Demokrasiye Geçiş (1945-1950) İlk Denemeler: Tek parti döneminde Serbest Cumhuriyet Fırkası (1930) ve Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (1924) ile çok partili hayat denense de bu girişimler kısa ömürlü olmuş. Çok Partili Sistem: II. Dünya Savaşı sonrasında İsmet İnönü önderliğinde, demokratikleşme adımları hızlandırılmış. 1945'te Milli Kalkınma Partisi, 1946'da Demokrat Parti'nin kurulmasıyla çok partili tam demokrasi sürecine geçiş yapılmış..

 *CHP kurtuluş savaşı vermiş kadroların kurduğu partidir… *CHP, kuruluş aşamaların da kurulmuş tarihsel devlet geleneğine sahip, günümüzün çağın yönetim anlayışına geçişi saglayan kadrolar tarafından kurulmuş bir partidir CHP.

- CHP, Kurucu Degerleri İçleştiren Bir Partidir, Kurucu Degerler İse Cumhuriyet ve Demokrasidir, Cumhuriyetin kuruluş aşamalarında yapılan devrimlerdir…

- Son Aşamada CHP, Sosyal Demokrat Bir Partidir, Sosyal Demokrasi Nedir?

Sosyal demokrasi, liberal/kapitalist serbest pazar ekonomisini tamamen ortadan kaldırmak yerine, onun yarattığı eşitsizlikleri sosyal adalet, devlet müdahalesi ve refah devleti uygulamalarıyla törpülemeyi amaçlayan siyasi bir ideolojidir. CHP iktidara geldiğinde Sosyal Demokrat Politikalar uygulayacaktır..

Sosyal Demokrasinin Temel felsefesi şudur: Özgürlükler önemlidir, ancak bir insanın ekonomik gücü yoksa gerçek anlamda özgür olamaz. Bu nedenle üretilenlerin paylaşılmasında üretenleri İşçileri, Emeklileri dikkate alarak politikalar belirmeyi hedefler.. Bu yüzden devlet; eğitim, sağlık ve sosyal güvenlik gibi alanları herkes için ücretsiz veya ulaşılabilir kılıp fırsat eşitliği sağlamalıdır. Diye bir siyasal düşünceye sahip bir partidir CHP, iktidara geldiğinde bunları yapacaktır…

CHP ve Sosyal Demokrasi İlişkisini biraz açmak gerekirse…

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), kuruluşu itibarıyla milliyetçilik ve devletçilik gibi daha ulusalcı ve kurucu reflekslere sahiptir. Ancak, zamanla modern bir sosyal demokrat çizgiye  doğru bir degişim yolundadır diyebiliriz…  Bu ilişkiyi şu üç ana dönem ve özelliklerle özetleyebilersek…

Ortanın Solu: Dönemi (1960'lar - 1970'ler) CHP'nin sosyal demokrasiyle tanışması İsmet İnönü'nün, Ortanın Solundayız çıkışı ve ardından Bülent Ecevit'in liderliğiyle oldu. Bu dönemde parti, geleneksel devletçilik anlayışını işçi hakları, sendikalar ve köylünün korunması gibi sosyal demokrat ilkelerle harmanlamıştır… Bu harman üretilenin, bereketin daha adil paylaşılması demektir..

Enternasyonal Kimlik: CHP, günümüzde dünyadaki sosyal demokrat ve demokratik sosyalist partilerin çatı kuruluşu olan Sosyalist Enternasyonal ve Avrupa düzeyindeki Avrupa Sosyalistler Partisi (PES) üyesidir.

Günümüzdeki Söylemler: CHP bugün kendini "sosyal demokrat" bir parti olarak tanımlar. Seçim vaatlerinde ve politikalarında yer alan; aile destekleri, asgari ücret savunuculuğu, sendikal haklar, kamusal eğitim/sağlık vurgusu ve gelir adaletsizliğiyle mücadele doğrudan sosyal demokrasinin temel ilkeleridir.

Özetle: CHP, kökleri cumhuriyeti kuran ulusalcı ilkelere dayanan, ancak zamanla işçi, emekçi ve alt gelir grubunun haklarını savunan Çağdaş bir sosyal demokrat kimliğe bürünmüş bir partimizdir. Bu Partimiz Siyasal Tarihimizin Temel Partisidir, Bu Parti Tek Partiden Çok Partili Siyasal Sisteme Geçilmesini Saglamış Partidir… Bütün bunların yanında, otoriter egilimleri olan çeyrek asırlık bir hükümet ile karşı karşıyayız, CHP’nin iktidara geldiğinde uygulayacağı sosyal demokrat siyasal ilkelerine dayalı ekonomik politikalarıyla oluşacak refah paylaşımından azade.. Ana muhalefet partisi, iktidar alternatifi partimiz olduğu için, bu partimizin yaşadığı son sorunlarda öncelikle tüm CHP’lileri, sonrada tüm demokratik siyasal sistem taraftarlarını CHP’ye sahip çıkmaya davet ediyorum… İcabet edilmesi dileğiyle, Selam ve Sevgilerimle..

Hüseyin Benek - 8.6.2026 – vatandasfikri.com