SKİMPFLASYON (Nitelik Düşüklüğü)

SHRİNKFLASYON (Gizli Zam) 

Önce Enflasyonu anlamaya çalışalım, biz buna pahalılık diyoruz, fiyatlar genel düzeyinin sürekli olarak artış göstermesi demektir. Bu tanıma göre enflasyondan söz edebilmek için iki önemli unsur gerekiyor. 1* Fiyatların değil fiyatlar genel düzeyinin artması gerekiyor. 2* Bu artışın sürekli olması gerekiyor.

Ülkemiz dünyada gıda enflasyonunda ilk üçte sanırım,  bu enflasyon TÜİK eliyle düşük gösterildiği için maaşlara yapılan ücret artışları enflasyondan daha düşük oluyor, bu ise ciddi alım gücü kayıplarına neden olmaktadır.. Bu durum da firmalar satışlarının düşmemesi için bazı yollar aramakta ve buldukları yol ise skimpflasyon (Nitelik Düşüklüğü) shrinkflasyon gramaj azaltarak gizli zam diyecegimiz kavramlarla da tanışırken, imalattan, üretimden tüketiciye ulaşıncaya kadar oluşan 10-15 kat fiyat artışlarına da kazıklamasyon desek yeridir…

Türkiye'de son dönemde özellikle enerji ve temel tüketim ürünlerinde, doğrudan fiyat artışı yerine kullanım sınırları veya gramaj düşürülmesi yoluyla "gizli zam" (shrinkflation) uygulamaları öne çıkmaktadır.

Ürün kalitesinin bozulması, genellikle ekonomik belirsizlikler, yüksek enflasyon veya maliyet düşürme çabaları sonucu (skimpflasyon) içeriğin değiştirilmesi, dayanıksız malzeme kullanımı veya hatalı üretim süreçleri nedeniyle oluşur. Bu durum, tüketici güvenini zedeler, marka itibarını düşürür ve ayıplı mal (değişim/iade) taleplerini artırır..

Shrinkflation: Türkçede bazen “gizli zam” denir  şöyle acabiliriz…

* Ürünün fiyatı aynı kalırken gramajının veya miktarının azaltılması, basit örnek gerekirse, eskiden 200 gram olan çikolata → 180 grama düşürülür, fiyat değişmez, ama aslında ürüne gizli zam yapılmış olur

Neden yapılır? Maliyetler arttığında firmalar fiyatı doğrudan artırmak yerine, tüketicinin tepkisini azaltmak için gramajı küçültür, Türkiye’de son yıllarda: Bisküvi Çikolata Temizlik ürünleri gibi birçok üründe sıkça görülen bir yöntemdir, Shrinkflation… Okunuşu kelimesi İngilizce bir terimdir ve Türkçe okunuşu yaklaşık olarak: “şırink-fley-şın” şeklindedir.

İçecekler de ise 1 litre meyve suyu → 900 ml / 950 ml aynı boyut gibi tasarımlarla satılmaya devam ediyor

Temizlik ürünleri: Deterjanlar: “yeni formül” diyerek litre düşürülüyor Yumuşatıcı ve şampuanlarda da benzer durum var, bu durum bir cok mal ve üründe yapılmaktadır…

Son olarak da, kedimizi iyi hissetmemizi saglayan, uyuşturucu misali bir kavramla yazıyı bitirelim mi?

Manipülasyon, buda nedir demeyin, okuyarak devam edelim…

Manipülasyon; hileli yönlendirme olarak tanımlanmaktadır,bunu siyasetçiler sık sık yapar, siyastçilerin etkisinde kalmış, akademisyenler ve gazetecilerde sık sık yaparak toplumun  algılarla yönlendirilmesine hizmet etmektedirler… Manipülasyon, algıyı yönlendirme ya da doğrudan fiyat hareketlerine müdahale yoluyla yapılabilir. Yanlış bilgi ya da söylenti yayarak yatırımcıları yanıltmak ya da bir menkul kıymetin fiyatını çeşitli tekniklerle kasıtlı ve suni olarak düşürme veya yükseltme girişiminde bulunmak manipülasyon çeşitleridir. Bu işlemleri yapanlara da manipülatör denir. Manipülasyon, SPK tarafından piyasa dolandırıcılığı olarak kabul edilmekte, yasal bir suç olarak belirlenmiş bulunmaktadır.

İster skimlasyon, ister Manipülasyon, isterseniz srkilasyon  olsun istismara maruz kalmamk için dikkatli olmamız geregiyle… Selam ve Sevgilerimle…

Hüseyin Benek – vatandasfikri.com … 28.3.2026

Kaynaklar

1* https://www.tekgida.org.tr/gida-enflasyonunda-dunya-liderligi-turkiyenin-74629/

2* https://www.mahfiegilmez.com/p/ekonomi-sozlugu.html

3* YZ kullanılmıştır